niskaemisja.com

Wpływ zanieczyszczenia powietrza na rozwój chorób alergicznych

ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA ALERGIZUJE!
Alergia oznacza nadmierną reakcję organizmu powodowaną przez czynniki środowiskowe (alergeny, hapteny), które dla większości zdrowych ludzi nie wywołują odpowiedzi immunologicznej. W inicjowaniu i rozwijaniu procesu alergicznego istotne znaczenie mają zanieczyszczenia powietrza.
 
Statystycznie u każdego człowieka w okresie całego życia wystąpi co najmniej jedna reakcja alergiczna. Przekonanie to pewności wzmacnia się szczególnie po analizie aktualnych trendów epidemiologicznych chorób alergicznych. Problem występowania alergii przybiera bowiem skalę populacyjnego ryzyka zdrowotnego zagrażającego coraz większej części społeczeństwa europejskiego. Już dziś w Europie na choroby alergiczne choruje nawet co trzecia osoba dorosła. Alergie zaliczane są również do najczęstszych chorób przewlekłych wieku rozwojowego – szacuje się, że nawet co drugie dziecko w Polsce ma jakiś rodzaj problemu o podłożu alergicznym. Przeprowadzone w naszym kraju badanie ECAP (Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce, lata 2006–2008) obejmujące ponad 20 tysięcy osób wykazało, że częstość występowania alergii w Polsce osiągnęła poziom porównywalny z innymi krajami rozwiniętymi i wykazuje tendencję wzrostową. W zależności od regionu i płci cechy alergii deklarowało do 40% osób, a dodatnie wyniki testów na powszechnie występujące alergeny uzyskano u takiego samego odsetka chorych. Badacze szacują, że przy obecnym tempie przyrostu tych chorób do 2020 roku liczba osób w populacji zdrowej zrówna się z populacją alergików. Tak szybki rozwój chorób alergicznych staje się również narastającym problemem społecznym i ekonomicznym.
 
W ostatnich latach wzrost częstości występowania chorób alergicznych staje się szczególnie wyraźny w krajach wysokorozwiniętych i rozwijających się. Zdaniem ekspertów w nadchodzącej dekadzie liczba alergików wzrośnie z obecnych 150 milionów osób do ponad 250 milionów chorych. Wielu specjalistów dostrzega korelację pomiędzy obserwowanym wzrostem liczby przypadków alergii a zwiększającym się zanieczyszczeniem powietrza w krajach uprzemysłowionych. Problem wpływu rosnącej skali zanieczyszczeń powietrza w krajach europejskich na zwiększenie częstości zachorowań na schorzenia alergiczne dostrzegają także międzynarodowe organizacje pacjenckie. – Dla pacjentów cierpiących na astmę, alergię czy inne schorzenia układu oddechowego, zanieczyszczenie powietrza niesie ze sobą poważne konsekwencje, utrudniając ich codzienne funkcjonowanie, ograniczając czynności wykonywane na zewnątrz, a nawet zmuszając do przebywania na zwolnieniu lekarskim. Decydenci powinni skorzystać z każdej szansy zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza – uważa Roberta Savli, ekspert ds. polityki Unii Europejskiej z European Federation of Allergy and Airways Diseases Patients Associations (EFA). Długotrwała ekspozycja na substancje szkodliwe zawarte w powietrzu głównie z powodu tzw. niskiej emisji może być zatem jednym z czynników wyjaśniających tak znaczny przyrost zachorowań na choroby alergiczne. Mogą o tym świadczyć choćby wyniki badania z 2013 roku wskazujące, że ok. 50% młodzieży mieszkającej w Krakowie (zaliczanym do najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce) to alergicy.
 
To dlatego zanieczyszczenie powietrza coraz częściej zyskuje niechlubny status „niewidzialnego zabójcy”. Tylko w 2012 roku na skutek wdychania szkodliwych substancji powietrznopochodnych odnotowano 403 tys. przedwczesnych zgonów w krajach Unii Europejskiej. W Polsce z powodu oddychania zanieczyszczonym powietrzem umiera przedwcześnie ok. 45 tys. osób, co stanowi około 10% wszystkich przyczyn zgonów w naszym kraju. Liczba zgonów z powodu ekspozycji na zanieczyszczenia powietrza jest ok. 10 razy wyższa, niż liczba zgonów w wyniku wypadków drogowych. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że najbardziej szkodliwe dla naszego zdrowia są drobnocząsteczkowe zanieczyszczenia pyłowe, które ze względu na małe rozmiary mogą penetrować do najmniejszych oskrzelików i pęcherzyków płucnych, wywołując po drodze efekty drażniące i zapalne. Wnikające do układu oddechowego alergeny powietrzopochodne posiadają na swojej powierzchni cząstki zanieczyszczeń powietrza, które intensywniej stymulują układ odpornościowy człowieka do reakcji obronnej na czynniki potencjalnie nieszkodliwe. To z kolei toruje drogę tzw. procesowi alergizacji, czyli powstawania uczulenia na występujące w naszym otoczeniu alergeny roślinne i zwierzęce. Kontakt z nimi może być niebezpieczny dla osób predysponowanych na skutek uruchomienia mechanizmu
 
Tab. 1. [ proponowany tytuł, jak poniżej ]



Źródło: http://www.sluzbazdrowia.com.pl/artykul.php?numer_wydania=2958&art=1
 
kaskadowej nietolerancji immunologicznej, powodującej wystąpienie szeregu specyficznych objawów chorobowych, takich jak m.in. alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa czy pokrzywka. Z kolei najbardziej niebezpiecznymi zanieczyszczeniami powietrza są pyły PM10, PM2,5, tlenki azotu, ozon oraz tlenki siarki. Ekspozycja pyłku traw na wyższe stężenia NO2 i ozonu powoduje zwiększone uwalnianie ziaren pyłku zawierającego alergeny, co intensyfikuje potencjał prozapalny pyłku. Narażenie na tlenki siarki, tlenki azotu czy ozon może ponadto wywołać uszkodzenie śluzówki dróg oddechowych zaburzając klirens śluzowo-rzęskowy, a przez to zwiększać ryzyko wystąpienia przewlekłych chorób alergicznych.
 
Alergiczne zapalenie spojówek jest coraz częstszą chorobą alergiczną o takim samym znaczeniu klinicznym, jak astma czy alergiczny nieżyt nosa. Termin ten w rzeczywistości oznacza wiele różnych jednostek chorobowych o zróżnicowanym zakresie dolegliwości i konsekwencji zdrowotnych – od przeważnie łagodnych postaci zależnej od IgE nadwrażliwości na alergeny wziewne do zapalenia spojówki i rogówki, przebiegających z ciężkim zapaleniem alergicznym i z zajęciem rogówki (ta ostatnia postać charakteryzuje się większymi trudnościami diagnostycznymi i terapeutycznymi oraz może prowadzić do trwałego uszkodzenia gałki ocznej). Alergia w obrębie narządu wzroku sprowadza się najczęściej do stanu zapalnego tkanek przedniego odcinka oka (spojówki i rogówki) będących w bezpośrednim kontakcie ze środowiskiem zewnętrznym, w tym zanieczyszczonym powietrzem zawierającym m.in. substancje uczulające (np. lotne sole lub pyły metali, małocząsteczkowe substancje chemiczne, związki organiczne). Alergiczne zapalenie spojówek występuje u 5–22% populacji, a badania epidemiologiczne wskazują na wzrost częstości tego schorzenia w ostatnich 20 latach.  
 
Zanieczyszczenia powietrza może również prowokować wystąpienie alergicznego nieżytu nosa stwierdzanego u około 10–30% populacji globalnej, w tym około 25% populacji europejskiej. Frekwencja zachorowań na tę najczęstszą chorobę alergiczną świata wzrasta o 50% w każdej kolejnej dekadzie. Szacuje się, że 30–60% wszystkich osób zgłaszających się do lekarzy rodzinnych z powodu nieżytu nosa to osoby z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. Alergiczny nieżyt nosa stanowi potwierdzony czynnik rozwoju astmy oraz często współwystępuje z ostrym lub przewlekłym zapaleniem spojówek, suchym kaszlem, atopowym zapaleniem skóry, polipami nosa lub alergią pokarmową.
 
Ekspozycja na aeroalergeny i substancje szkodliwe obecne w zanieczyszczonym powietrzu może także prowadzić do rozwoju pokrzywki. U podłoża tego zaburzenia leżą reakcje alergiczne uruchamiane w odpowiedzi na kontakt z alergenem występującym w środowisku. Pokrzywka dotyczy od 15 do 20% populacji globalnej i jest stosunkowo częstym schorzeniem alergicznym. Wskaźnik ogólnej częstości występowania pokrzywki w ciągu całego życia wynosi ponad 20 procent. Szczególnie często pokrzywkę stwierdza się u osób w wieku produkcyjnym (między 20 a 40 rokiem życia), co przekłada się na zwiększone koszty społeczno-ekonomiczne związane z jej występowaniem.  Nieleczona, ciężka postać pokrzywki wywiera istotny wpływ na jakość życia i zaburza aż o 30% zdolność do pracy. Przytoczone powyżej badanie ECAP wskazało na obecność zmian skórnych w przebiegu chorób alergicznych występują u 11,2% osób mieszkających na terenach miejskich oraz 6,7% osób z terenów wiejskich. W wyniku szczegółowych badań lekarskich występowanie pokrzywki rozpoznano u 5–8% badanych pacjentów; 6% rozpoznań dotyczyło dzieci w wieku 6–7 lat, 5% – dzieci w wieku 13–14 lat, a 8% przypadków stanowili dorośli.   
 







 







 
Piśmiennictwo:
 
  1. Kielar M., Alergie po polsku, „Służba Zdrowia” 34-41 z 16 maja 2013 r.
  2. Obtułowicz K., Alergiczne zapalenie spojówek, „Przegląd Alergologiczny” 2004, 1, 18-21, źródło internetowe: file:///C:/Users/Mariusz/Downloads/pa_volume-1_issue-2_article-532%20(1).pdf
  3. Pawankar R., Canonica G.W., Holgate S.T., Lockey F.R., Biała Księga Alergii Światowej Organizacji Alergii 2011-2012. Streszczenie wykonawcze, WAO 2011, źródło internetowe: https://www2.pta.med.pl/uploads/files/pl/strony/strefa-czlonkowska/biala-ksiega-alergii/biala_ksiega_alergii.pdf
  4. Samel-Kowalik P., Lipiec A., Tomaszewska A., Raciborski F., Walkiewicz A., Lusawa A., Borowicz J., Gutowska-Ślesik J., Samoliński B., Występowanie alergii i astmy w Polsce – badanie ECAP, „Gazeta Farmaceutyczna” 3/2009, źródło internetowe: http://www.kwadryga.pl/upload/Dokumenty/Artykuly_naukowe/Gf_3_09_32-34.pdf
  5. Samoliński B., Wpływ czynników środowiskowych na choroby górnych i dolnych dróg oddechowych u dzieci.
  6. Zastosowanie produktu leczniczego Hitaxa® (desloratadyna, tabletki) w łagodzeniu objawów związanych z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i/lub pokrzywką, Centrum HTA, Kraków 2013 r., źródło internetowe: http://www.aotm.gov.pl/bip/assets/files/zlecenia_mz/2013/223/AW/APD%20Hitaxa%20(roztwor%20doustny)%2007.10.2013%20w_Zredagowany.pdf
  7. Źródło internetowe: www.alergie.mp.pl
  8. Źródło internetowe: http://ziemianarozdrozu.pl/artykul/3051/astma-i-alergie-%E2%80%93-przyczyna-jest-zanieczyszczone-powietrze
   
NFOŚiGW NFOŚiGW

Kontakt

Polska Federacja Pacjentów Dialtransplant
ul. Indiry Gandhi 21, 02-776 Warszawa

tel./fax: + 48 22 644 67 95

biuro@federacjapacjentow.pl
www.federacjapacjentow.pl

Newsletter

Jeśli chcesz otrzymywać informacje wpisz w poniższe pole swój adres e-mail i wyślij


Odwiedziny: 71633
zamknij
Ten serwis, podobnie jak większość stron internetowych wykorzystuje pliki cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookie w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. | Polityka cookies