niskaemisja.com

Nowotwory gardła, krtani, płuc a niska emisja

Nowotwory płuc, gardła i krtani a niska emisja – epidemiologia, etiologia, czynniki ryzyka

Zanieczyszczenie powietrza jest główną, środowiskową przyczyną raka. Zwłaszcza w przypadku organów układu oddechowego człowieka – stwierdza WHO. Organizacja podaje, że najbardziej kancerogenne są spaliny samochodowe, wyziewy kominowe z ogrzewania w prywatnych domach (czyli niska emisja), oraz gazy pochodzące z rolnictwa i przemysłu.
RAK PŁUC
Jest najczęściej diagnozowanym nowotworem na świecie wśród mężczyzn i najczęstszą nowotworową przyczyną zgonów – zabija rocznie aż 1,4 miliona osób.
WHO twierdzi, że zanieczyszczenie powietrza, którym oddychamy jest przyczyną ponad 220 tys. zgonów na raka płuc. Co roku. Najwięcej w Chinach i krajach Azji Wschodniej – dynamicznemu rozwojowi miast w tym regionie towarzyszą najgorsze na świecie smogi.
W Europie, wg WHO, 8 proc. wszystkich nowotworów płuc to efekt pyłów w powietrzu. W Polsce dawałoby to 2 tys. nowych przypadków tej choroby rocznie.
Z analizy aż 17 badań przeprowadzonych w Europie wynika, że długotrwała ekspozycja na zanieczyszczenia powietrza, nawet jeśli jest ono stosunkowo niewielkie, może zwiększać ryzyko raka płuca. Wyniki tych analiz, autorstwa grupy naukowców pod kierownictwem Ole Raaschou-Nielsena z Danii, opublikował w 2013 r. „Lancet Oncology”. European Study of Cohorts for Air Pollution Effects (ESCAPE) objęły w sumie 313 tys. pacjentów z 11 miast w 9 państwach Europy.
Wyniki? W większości krajów rozwiniętych liczba nowych zachorowań na raka płuc stabilizuje się. Ale jednocześnie znacznie wzrasta liczba zachorowań na szczególny podtyp nowotworu – tzw. gruczolakoraka. Spada zaś liczba przypadków tzw. raka płaskonabłonkowego. Drugi z nich jest efektem palenia papierosów. Zaś pierwszy – niebezpieczny, bo szybko dający przerzuty – jest szczególnie częsty u kobiet i osób... niepalących. Dlatego niektórzy naukowcy wiążą gruczolakoraka z zanieczyszczeniem powietrza.
Badania ESCAPE udowodniły związek między rakiem płuc, a zanieczyszczeniem powietrza pyłami drobnymi w miejscu zamieszkania. Im dłużej ktoś żył w takim skażonym środowisku, tym silniejsza korelacja z występowaniem nowotworu płuc. Obecność w powietrzu cząstek mniejszych niż PM10 – te zbierają się głównie w górnych drogach oddechowych – owocowała o 22 proc. wyższym ryzykiem wystąpienia u pacjenta tego nowotworu, obojętnie jakiego podtypu. Zanieczyszczenie powietrza drobniejszymi pyłami tj. PM2,5 – te docierają nawet do głębokich partii płuc – podwyższało aż o 50 proc. ryzyko zachorowania na gruczolakoraka. Jednym z głównych źródeł tych pyłów są spaliny samochodowe z silników Diesla.
WHO przeanalizowała także badania dotyczące korelacji między zanieczyszczeniem wynikającym z palenia otwartego ognia w domu (indoor air pollution), a rakiem płuc. Bo aż 3 miliardy ludzi na świecie gotuje i ogrzewa swoje domy, spalając w piecyku, kominku, czy palenisku drewno, węgiel lub odchody zwierzęce, albo biomasę. WHO wyliczyła, że ponad 250 tys. ludzi rocznie na świecie umiera na raka płuc tylko z powodu tych domowych zanieczyszczeń powietrza. Jako że to kobiety zazwyczaj gotują, oraz dłużej przebywają w domach, to właśnie one najczęściej są ofiarami tego nowotworu.
Tabela 1. Zachorowalność na raka płuca w Polsce w latach 1980-2013. Źródło: http://onkologia.org.pl/nowotwory-zlosliwe-oplucnej-pluca-c33-34/



RAK GARDŁA I KRTANI
Nowotwory głowy i szyi stanowią ok. 4,5 proc. wszystkich zachorowań na raka. Znacznie częściej występują one u mężczyzn (7,5 proc.) niż u kobiet (1,8 proc.). W przypadku raka krtani, płeć brzydka aż 7 razy częściej choruje nań niż płeć piękna. Skąd tak duże różnice? Główną przyczyną tych nowotworów jest palenie papierosów (15–20 krotnie podwyższa ryzyko), a drugą – nadużywanie alkoholu. Jedno i drugie – to domena mężczyzn. Ale trzecim z najistotniejszych źródeł zachorowania, który wyrównuje ryzyka obu płci, są... zanieczyszczenia powietrza. Relatywnie niewiele jest badań, które dowodzą powiązań nowotworów gardła czy krtani ze smogiem. Ale są.
Jedno z ciekawszych przeprowadzono w Polsce – w Warszawie i Łodzi. Badania wykonano na grupie hospitalizowanych pacjentów z nowotworami jamy ustnej, gardła, krtani, przełyku, głowy i szyi. Ludzie ci pochodzili w części z regionów pozamiejskich. Z analiz wynika, że im dłużej korzystali w domu z węgla, tym wyższe było ryzyko wystąpienia u nich nowotworu głowy lub szyi, a najbardziej krtani. Rakotwórcze działanie zanieczyszczeń powietrza wzrasta wraz z czasem wykorzystywania węgla. To najbardziej kancerogenne paliwo stałe stosowane w domach. Korzystanie z innych paliw np. drewna, także zwiększa ryzyko zachorowalności na niektóre nowotwory w porównaniu ze stosowaniem innych paliw do ogrzewania (np. gazu).
Z innych badań – przeprowadzanych w Indiach – wynika, że długa ekspozycja na pyły z gotowania i ogrzewania domu węglem kamiennym, węglem drzewnym lub drewnem zwiększa ryzyko wystąpienia raka głowy lub szyi. A najbardziej nowotworów gardła dolnego. Z badań przeprowadzonych w Chinach z kolei wynika, że wewnątrzdomowe zanieczyszczenie powietrza ze stosowania paliw stałych jest związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia nowotworu nosogardzieli. Z kolei w Brazylii potwierdzono związek między paleniem drewnem a nowotworami jamy ustnej, gardła i krtani.
Badania w tych 3 krajach są o tyle istotne, że w nich powszechne jest stosowanie paliw stałych do ogrzewania i gotowania w domach. A bardzo często pomieszczenia nie posiadają okien, albo w ogóle nie są wietrzone. Dlatego zapylenie jest wysokie. I jego śmiertelne żniwo także.
 
Wykres 2. Trendy zachorowalności na nowotwory gardła w Polsce w latach 1999-2010. Źródło: http://onkologia.org.pl/nowotwory-gardla-c01-02/



Wykres 3. W 2010 roku w Polsce częstość zachorowań na nowotwory krtani była u wyższa niż średnia dla krajów Unii Europejskiej (dane z 2009 roku) u obu płci.  Źródło: http://onkologia.org.pl/nowotwory-zlosliwe-krtani-c32/



ZRÓDŁA:
 
  1. Spalanie węgla w piecach domowych – zagrożenia zdrowotne, HEAL, http://www.env-health.org/IMG/pdf/spalanie_wegla_w_domowych_piecach_-_zagrozenia_zdrowotne__health_and_environment_alliance_2014.pdf
  2. Air pollution: another cause of lung cancer, Takashi Yorifuji, Saori Kashima, Lancet Oncology http://www.thelancet.com/journals/lanonc/article/PIIS1470-2045(13)70302-4/abstract
  3. Cancers of the lung, head and neck on the rise: perspectives on the genotoxicity of air pollution, Ian Chi Kei Wong, Yuen-Keng Ng, Vivian Wai Yan Lui, „Chinese Journal of Cancer http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4198750/
  4. Household air pollution and health, WHO Fact sheet N°292, Updated February 2016, http://www.who.int/entity/mediacentre/factsheets/fs292/en/
  5. Nowotwory głowy i szyi, praca zbiorowa Katedry Onkologii Akademii Medycznej, Wrocław 2008, http://e-onkologia.am.wroc.pl/docs/NOWOTWORY%20GLOWY%20I%20SZYI.pdf
  6. World Health Organization: Outdoor Air Pollution Causes Cancer, Stacy Simon, http://www.cancer.org/cancer/news/world-health-organization-outdoor-air-pollution-causes-cancer
  7. Contribution of environmental factors to cancer risk, Paolo Boffetta, Fredrik Nyberg British Medical Bulletin http://bmb.oxfordjournals.org/content/68/1/71.full

 
NFOŚiGW NFOŚiGW

Kontakt

Polska Federacja Pacjentów Dialtransplant
ul. Indiry Gandhi 21, 02-776 Warszawa

tel./fax: + 48 22 644 67 95

biuro@federacjapacjentow.pl
www.federacjapacjentow.pl

Newsletter

Jeśli chcesz otrzymywać informacje wpisz w poniższe pole swój adres e-mail i wyślij


Odwiedziny: 71645
Ten serwis, podobnie jak większość stron internetowych wykorzystuje pliki cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookie w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. | Polityka cookies